2.7 - Phương pháp đạp và nh? bàn đạp ly hợp
2.7.1 - Phương pháp đạp bàn đạp ly hợp
Khi đạp bàn đạp ly hợp thỡ sự chuyển động lực từ động cơ đến hệ thống truyền lực bị ngắt. Dạp bàn đạp ly hợp (cắt ly hợp) được dùng khi xuất phát, khi chuyển số, khi phanh.
Khi đạp bàn đạp ly hợp hai tay nắm vành vô lang lái, người lái xe ngồi mắt nhỡn thẳng về phía trước, dùng mũi bàn chân trái đạp mạnh bàn đạp xuống sát sàn xe (gót chân không dính vào sàn xe). Lúc này sự chuyển động lực từ dộng cơ đến hộp số đã bị ngắt.



Yêu cầu đạp bàn côn ph?i dứt khoát.
Chú ý : Quá trỡnh đạp bàn đạp ly hợp thường được chia làm 3 giai đoạn: giai
đoạn đạp hết hành trỡnh tự do, giai đoạn đạp hết một nửa hành trỡnh và giai đoạn đạp hết hành trỡnh.
2.7.2 - Nh? bàn đạp ly hợp
Nh? bàn đạp ly hợp là để nối chuyển động từ động cơ đến hệ thống truyền lực. dể động cơ không bị chết đột ngột, xe ôtô chuyển động không bị rung giật, khi nh? bàn đạp ly hợp cần thực hiện theo trỡnh tự sau :






- Kho?ng 2/3 hành trỡnh đầu nh? nhanh cho đĩa ma sát của ly hợp tiếp giáp với bánh đà.
Kho?ng 1/3 hành trỡnh sau nh? từ từ, để tang dần mô men quay truyền từ động cơ đến hệ thống chuyền lực.
Chú ý : Khi nh? hết bàn đạp ly hợp ph?i đặt chân xuống sàn xe, không nên thường xuyên đặt chân lên bàn đạp để tránh hiện tượng trượt ly hợp.
2.8 - Diều khiển cần số
2.8.1 - Vị trí số của một số loại xe ôtô
Các loại xe ôtô khác nhau thường có vị trí số khác nhau. Vị trí các số được ghi trên núm cần số. Khi lái loại xe nào cần phải tìm hiểu kỹ vị trí số của loại xe đó. Vị trí số của một số loại xe ôtô được trình bày ở hình dưới đây :
Vị trí số của một số loại xe
2.8.2 - Phương pháp điều khiển cần số
Khi điều khiển cần số sẽ làm thay đổi sự ăn khớp giữa các bánh răng trong hộp số, làm thay đổi sức kéo và tốc độ chuyển động của xe ôtô.
Để chuyển số người lái xe đặt lòng bàn tay phải vào
núm cần số, dùng lực của cánh tay đưa cần số từ số
đang hoạt động về số "0" , rồi từ đó đưa cần số vào
vị trí số phù hợp.

Trước khi vào số lùi (R) phải thực hiện thêm thao tác phụ để mở khoá hãm.

Chú ý : Khi đổi số có thể đạp ly hợp 2 l?n,đạp lần đầu để đưa cần số về số "0", đạp lần hai để đưa cần số từ số "0" vào cửa số cần sử dụng (nhưng chú ý phải đạp liền kề).

Yêu cầu : Mắt nhìn thẳng. Thao tác nhanh, dứt khoát, khi xong đưa tay về nắm vào vành vô lăng lái.
2.8.2 - Phương pháp điều khiển cần số
Dưới đây trình bày các thao tác chuyển số của hộp số có 5 số tiến và một số lùi
Từ số "0" sang số "1":số "0" - không có bánh răng
nào ăn khớp,xe ôtô không chuyển động.
Số "1" - lực kéo lớn nhất nhưng tốc độ chậm nhất.
Số "1" được dùng khi bắt đầu xuất phát hoặc khi
leo dốc cao.
Để chuyển từ số "0" sang số "1" người lái xe kéo
nhẹ cần số về phía cửa sổ "1" rồi đẩy vào số "1"


Từ số "1" sang số "2" - số "2"- so với số "1" lực
kéo nhỏ hơn nhưng tốc độ lớn hơn.
Để chuyển từ số "1" sang số "2",người lái xe kéo
nhẹ cần số về sổ "0" sau đó đẩy vào số "2"
- Từ số "2" sang số "3": số "3"- so với số "2" lực kéo nhỏ
hơn nhưng tốc độ lớn hơn.
- Để chuyển từ số"2"sang số"3",người lái xe đẩy cần số
về sổ "0"sau đó đẩy vào số"3"



- Từ số "3" sang số "4" : số "4"- So với số "3" lực kéo
nhỏ hơn nhưng tốc độ lớn hơn.
- Để chuyển từ số"3"sang số"4",người lái xe đẩy cần số
về sổ "0" rồi đẩy vào số "4"



- Từ số "4" sang số "5": số "5"- so với số "4" lực kéo
nhỏ hơn nhưng tốc độ lớn hơn.
-Để chuyển từ số "4"sang số"5", người lái xe kéo cần số
về sổ "0" rồi đẩy nhẹ sang cửa số "5" và đẩy vào số "5"
Vào số lùi : số lùi dùng khi lùi xe.
Để vào số lùi, từ vị trí số "0" người lái xe kéo
cần số về cửa số lùi, sau đó đây vào cửa số lùi


Một số xe ôtô có ly hợp số tự động
Trên loại xe này không có bàn đạp ly hợp.Hệ thống số tròn hoặc tự động sẽ thực hiện các thao tác đóng, ngắt ly hợp và thao tác chuyển số. Chỉ khi tiến, lùi, leo dốc,dừng xe mới cần thao tác chuyển số của người lái xe.
Điều khiển cần số hộp số tự động



Theo hướng mũi tên xanh trên nắp hộp số không cần ấn nút cũng thao tác được.
P: Đỗ xe hoặc khởi đông động cơ;
R: Số lùi;
N : Số "0" (Khi hởi dộng động cơ có thể về số "0", nhưng khởi động ở vị trí p là tốt nhất);
D : Số tiến dùng để chạy bình thường;
2 : Dùng khi phanh động cơ hoặc khi vượt dốc cao;
L : Dùng khi cần phanh động cơ với hiệu quả cao hoặc khi vượt dốc cao hơn.
Chú ý:
Khi gài số D để tiến (hoặc số R để lùi).phải giữ chặt chân phanh và kiểm tra lại xem có bị nhầm số không rồi mới được cho xe lăn bánh.
Khi dừng xe mà cài số P hoặc số N cần đạp phanh chân nếu không xe vẫn cứ tiến (hiện tượng xe tự chuyển động),trường hợp cần thiết phải kéo phanh tay cho an toàn.
Nếu xuống dốc dài phải cài số 2 hoặc số L.
Khi dừng xe phải cài số P và kéo phanh tay.