Sử dụng PowerPoint trong giảng dạy

ThS. Lê Nguyễn Trung Nguyên
Viện Nghiên cứu Giáo dục

Tại sao sử dụng trình diễn PowerPoint?
Hỗ trợ việc dạy và học
Phá vỡ lối trình diễn truyền thống
Làm chủ màn hình trình diễn
Tạo trình diễn có thể sử dụng được
Tự thiết kế theo ý mình
Xuất bản file PowerPoint lên web
Hướng dẫn sử dụng PowerPoint


Các nội dung chính
Tại sao sử dụng trình diễn PowerPoint?
Chuẩn bị một trình diễn giúp trình bày nội dung theo một cấu trúc mạch lạc.
Bạn có thể:
Nhấn mạnh các điểm chính.
Tập trung sự chú ý vào điểm quan trọng.
Sử dụng đồ thị và biểu đồ linh hoạt.
Tích hợp với multimedia và web.

Tại sao sử dụng trình diễn PowerPoint?
Đúng với mục đích.
Phổ biến rộng rãi.
Hình thức tạo tài liệu phong phú.
Kết hợp với nhiều dạng âm thanh, hình ảnh.
Có thể thay đổi nội dung bài trình bày dễ dàng.

Hỗ trợ việc dạy và học
Nếu sinh viên có thể đọc và ghi chép tốt hơn thì mục tiêu của khóa học có thể được cải tiến.
Phần mềm trình diễn giúp cho giảng viên có thể trình bày ý kiến theo nhiều cách khác nhau.
Cải tiến mục tiêu học tập bằng cách đưa ra các tài liệu mà sinh viên không có.
Sử dụng các slide như một nguồn tài liệu học tập và các slide này có thể sử dụng lại hoặc thay đổi theo thời điểm.

Nâng cao khả năng đọc và ghi chép
Các điểm chính, sơ đồ và các khái niệm được trình bày một cách rõ ràng giúp sinh viên dễ nhớ.

Khi chuẩn bị trình diễn bằng PowerPoint thì có nhiều cách tạo tài liệu cho sinh viên theo dõi cấu trúc bài trình bày dễ dàng.
Hình ảnh và đồ thị để minh họa
bài giảng
Sử dụng PowerPoint rất dễ dàng để:
Tích hợp đồ thị và hình ảnh vào các trang trình chiếu (slide)


Sử dụng hình tĩnh
Nhớ là phải ghi rõ nguồn gốc của tấm hình mà bạn đã sử dụng.



www.peterkuper.com/education/dropouts.JPG
Sử dụng hình động để minh họa
Hình tĩnh và hình động được miễn phí sử dụng cho mục đích giảng dạy có thể được tìm thấy dễ dàng nếu bạn có kỹ năng tìm kiếm trên internet.










Animation from: Animation Library
Kết nối vào web
Bằng cách tạo đường liên kết bài trình diễn vào trang web, bạn có thể mang mọi thứ vào lớp dưới dạng website.
Kết nối với web dưới dạng bài giảng cho phép bạn phân tích và thảo luận với các sinh viên dựa trên các tài liệu web.
Thời gian sử dụng linh hoạt
Có thể yêu cầu sinh viên xem trước hoặc xem sau nội dung bài trình bày.

Sau đó bạn có thể lên kế hoạch hẹn gặp sinh viên để trao đổi một cách linh hoạt hơn.
Phá vỡ cách trình bày truyền thống
Hầu hết các bài trình diễn được soạn theo cách sắp xếp ý kiểu ”tuyến tính”.
Nếu giáo viên để trình diễn chạy tự động theo một trình tự các ý thì việc học của sinh viên sẽ thất bại?
Càng nhiều slide có nghĩa càng nhiều vấn đề được nhắc tới nhưng phải xem xét xem liệu sinh viên có nắm bắt được hết không?
Có 1 hệ thống dấu đầu dòng để liệt kê các ý nhưng cũng đừng hoàn toàn dựa vào đó.
Thay đổi cách trình bày
Trình diễn không phải là theo một hướng thẳng tắp (“tuyến tính”) mà có thể sử dụng các nút lệnh (“action buttons”) và các siêu liên kết (“hyperlinks”) để chuyển từ phần này sang các phần khác trong bài trình diễn.
Ví dụ:
Nhấn nút để xem trang đầu tiên.
Nhấn nút để đi xem các nội dung chính.
Làm chủ màn hình trình diễn
Sử dụng một số phím trong quá trình trình diễn

Slide kế tiếp =N, Enter, Spacebar, →, 
Silde trước đó = P, Backspace, ↑, ←
Go to slide "number“="number"+Enter
Màn hình màu đen = B
Màn hình màu trắng = W
Đổi con trỏ chuột thành cây bút =CTRL+P
Đổi cây bút thành con trỏ chuột = CTRL+A
Xóa các nét vẽ bằng bút trên màn hình = E
Kết thúc trình diễn =ESC
Hiển thị danh mục các phím tắt = F1

Tạo trình diễn có thể sử dụng được

Sử dụng PowerPoint có thể đổi font chữ, màu sắc, nền và kích cỡ một cách dễ dàng

Nhiều lựa chọn in ấn khác nhau và khả năng gởi file dưới dạng điện tử có thể đáp ứng nhu cầu sinh viên.



Kích cỡ chữ
Cần phải tính đến khoảng cách ngồi của sinh viên với màn chiếu để chọn cỡ chữ.  
Tất cả sinh viên có thể gặp khó khăn để đọc một màn hình có quá nhiều chữ
Sử dụng kích cỡ chữ ít nhất là 24 pt.
Đảm bảo rằng tất cả các tài liệu phát ra có kích cỡ chữ nhỏ nhất là 12.
Màu chữ
Luôn phải nắm rõ sự kết hợp màu sắc giữa màu nền và màu chữ.
Không sử dụng màu gây cho sinh viên khó đọc, đặc biệt là đối với những sinh viên bị mù màu đỏ và xanh lá cây.
Nên sử dụng màu có sự tương phản cao

Kết hợp màu sắc
Nội dung rõ ràng và dễ đọc
Trong khi một số màu sắc kết hợp “rất tệ” đối với những người bị mù màu.
Một số màu sắc kết hợp với nhau “thật khủng khiếp” và có sự tương phản rất kém giữa nội dung và màu nền.


Nền file trình diễn
Luôn phải kết hợp tốt giữa nền và nội dung, tránh sự kết hợp gây khó khăn cho những người bị khiếm khuyết về màu sắc.
Nền tối và chữ sáng là tốt nhất cho một căn phòng tối.
Nền sáng và chữ tối là tốt nhất trong một phòng nhiều ánh sáng.
Nên giữ cùng một mẫu nền cho toàn bộ bài trình diễn.
Tránh những mẫu nền dạng trang trí nằm dưới text.
Kiểu chữ
Nên in đậm để làm nổi chữ hơn là in nghiêng hay gạch dưới.
Nên chọn những kiểu chữ dễ đọc như là Arial, Tahoma.
DÙNG CHỮ IN TOÀN BỘ TRONG MỘT ĐOẠN VĂN SẼ KHÓ ĐỌC HƠN LÀ dùng các chữ in thường.
Bố cục của slide (Layout)
Nên sử dụng công cụ layout bất cứ khi nào có thể
Không nên để quá nhiều thông tin trong 1 slide – 6 dấu đầu dòng là tốt nhất.
Sử dụng dấu hay số đầu dòng hơn là để nguyên một đoạn văn.
Canh lề trái tốt hơn là canh lề phải.
Sử dụng khoảng cách rộng giữa các đoạn.
Chỉ trình bày một chủ đề trong mỗi slide.
Sử dụng quá nhiều chữ
Nếu sử dụng quá nhiều chữ trong một slide sẽ làm cho sinh viên khó đọc, tuy nhiên
quan trọng vẫn là thông tin cần cung cấp.
Nếu bạn muốn sinh viên chép tất cả thông tin đó trong khi họ không có cơ hội để thực hiện thì tốt nhất bạn nên để toàn bộ đoạn thông tin vào trong tài liệu và phát cho họ, còn trên slide thì nên trình bày dưới dạng từng ý
Hoặc trình bày một câu đơn giản nhưng đảm bảo sinh viên nắm bắt được gần hết ý.
Thậm chí bạn cảm thấy rằng có quá nhiều thông tin cần cung cấp thì hãy cẩn thận đừng làm cho sinh viên thấy quá tải.
Nhiều tài liệu hướng dẫn sử dụng PowerPoint cho rằng nên giới hạn khoảng 40 từ trong mỗi slide.
Sơ đồ
Luôn giữ cho trình diễn đơn giản
Chỉ sử dụng một hay hai màu chữ, một hay hai kiểu chữ và một hay hai hiệu ứng cho nội dung và cho slide.
Sử dụng âm thanh một cách hiệu quả và chắc chắn rằng âm thanh đó có liên quan đến nội dung.


Xuất bản PowerPoint lên web
Các file trình diễn PowerPoint có thể đưa lên web cho sinh viên theo dõi.

Có thể in các slide và phát trước hoặc sau khi bài giảng.
Cần phải suy nghĩ về việc sinh viên sẽ sử dụng tài liệu này như thế nào và họ sẽ học được gì sau khi đọc chúng.

Cũng có các vấn đề cần xem xét như cách truy cập vào trang web, kích cỡ file powerpoint,...
Sinh viên sử dụng các slide trên web như thế nào ?
Để chuẩn bị
Để ghi chép bài giảng
Để xem lại bài giảng và tham khảo
Nếu sử dụng bài trình diễn như một tài liệu phụ trợ cho bài giảng hoặc là cách bắt đầu để tiếp cận với nội dung bài giảng thì nên chắc chắn rằng các slide gây ấn tượng ngay khi chỉ cần đọc.
Truy cập web và kích cỡ file
Đôi khi sinh viên khó có thể truy cập vào web để xem file trình diễn.
Có khá nhiều thứ cần phải đảm bảo để không gây cản trở cho quá trình truy cập vào web.
Có thể tham khảo tài liệu trên trang web http://www.leeds.ac.uk/sddu/mel/ppt/web.htm
Tự thiết kế file trình diễn
Trên PowerPoint có nhiều mẫu thiết kế sẵn để lựa chọn nhưng thỉnh thoảng bạn cũng muốn tự thiết kế lấy cho phù hợp với nội dung mà bạn sẽ trình bày.

Sử dụng Slide Master để thay đổi thiết kế. Cần đảm bảo tính thống nhất và cho phép thay đổi thiết kế trong quá trình trình diễn.


Hướng dẫn sử dụng PowerPoint

Xem tài liệu kèm theo.

Cảm ơn
Địa chỉ liên hệ:
ThS. Lê Nguyễn Trung Nguyên
Điện thoại: 08-8232317 hoặc 8224813 (Ext.17)
Email: LeNguyenTrungNguyen@gmail.com